Trang chủ »

Đốt đuốc tìm nhân tài cho... nước khác!?

Đốt đuốc tìm nhân tài cho... nước khác!?
(Ngày đăng: 16-12-2018 21:23:35)
Ngày 3-8 vừa qua, chương trình Đường lên đỉnh Olympia vừa “đốt đuốc” tìm ra nhà vô địch thứ 14. Trước đó, 13 nhà vô địch của chương trình này (từ năm 2000 đến 2013), cũng là 13 học sinh xuất sắc nhất (của gameshow này) trên cả nước, đều là học sinh giỏi từ các trường THPT tuyển chọn, giới thiệu.

Nhưng sau khi đội 13 “vòng nguyệt quế” lên đầu, đến nay chỉ một em trở về nước sinh sống và làm việc trong khi 12 du học sinh hiện đang ở lại làm việc cho...  nước bạn! Cùng với lứa các sinh viên đang theo học tại Đại học kỹ thuật Swinburne (Australia), hầu hết các nhà vô địch Olympia sau khi nhận học bổng và tốt nghiệp từ đại học này đều chọn ở lại làm việc tại nước bạn.

Với thông tin này, câu hỏi được đặt ra là có phải gameshow gây tiếng vang suốt 14 năm qua đã rất nỗ lực để hàng năm tìm ra tài năng trẻ của Việt Nam nhằm cung cấp cho... nước khác? Bởi gameshow này trao học bổng trị giá đến 35.000 USD nhưng không hề có điều kiện ràng buộc để nguồn nhân lực xuất sắc này phải trở về phục vụ tại quê nhà!? 


Nguyễn Trọng Nhân (Tiền Giang), nhà vô địch Đường lên đỉnh Olympia 2014

Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ ngành marketing tại ĐH Monash, Melbourne, Lương Phương Thảo (THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm, Vĩnh Long) về nước và làm ở một công ty quảng cáo tại TPHCM. Đến thời điểm hiện tại, đây là nhà vô địch duy nhất của chương trình quay về nước sinh sống và làm việc.

Còn lại, Trần Ngọc Minh hiện làm việc ở Canberra, Australia; Phan Mạnh Tân đang làm việc cho IBM ở Melbourne; Võ Văn Dũng hiện là kế toán ở Melbourne; Đỗ Lâm Hoàng hiện làm việc tại Melbourne; Lê Vũ Hoàng đang học lên PhD ở Đại học kỹ thuật Swinburne; Huỳnh Anh Vũ là giảng viên ngành kinh tế tại Đại học kỹ thuật Swinburne; Lê Viết Hà, Hồ Ngọc Hân, Phan Minh Đức, Phạm Thị Ngọc Oanh và Đặng Thái Hoàng đang là sinh viên Đại học kỹ thuật Swinburne...

Thống kê này được đưa ra trên một tờ báo nhân vòng chung kết năm thứ 14 của Đường lên đỉnh Olympia. Bất cứ ai có chút quan tâm đến khuyến học nước nhà đều giật mình nếu ngẫm nghĩ về thực trạng này. Đường lên đỉnh Olympia là chương trình gây tiếng vang, khi có đến 53 vòng thi một năm, trong đó có 36 cuộc thi tuần, 12 cuộc thi tháng, 4 cuộc thi quý và một cuộc chung kết. 144 học sinh có mặt trong Đường lên đỉnh Olympia hàng năm là 144 học sinh xuất sắc do các trường THPT trên cả nước tuyển chọn.

Vòng nguyệt quế dành cho người thắng cuộc của chương trình đã trở thành một biểu tượng, một niềm mơ ước của các thế hệ học sinh THPT trên cả nước. Không thể đong đếm hết các ước mơ được tham gia và trở thành người chiến thắng chương trình này của các học sinh giỏi trên cả nước. Nhưng, sau rất nhiều kỳ công và nỗ lực thi cả năm, chúng ta tìm ra người giỏi nhất và tặng suất đi du học. Kết quả là đã 13 năm mà chỉ có một học sinh về nước làm việc. 

Chảy máu chất xám tại các quốc gia nghèo là tình trạng đã được cảnh báo từ rất lâu. Một thống kê từng đưa ra con số có khoảng 70% sinh viên Việt Nam mới tốt nghiệp ở nước ngoài không quay trở về sau khi đã nhận bằng. Việt Nam đã thực hiện các sáng kiến nhằm khuyến khích du học sinh quay trở về, tuy nhiên thành công của những chương trình này còn hạn chế. Có giải pháp giảm thiểu thất thoát này cần nhiều chính sách từ vi mô đến vĩ mô. Tuy nhiên, trong khuôn khổ một gameshow như Đường lên đỉnh Olympia, điều này có thể thực hiện bằng những cam kết trở về phục vụ đất nước như một điều kiện với người chiến thắng.

Không ít quốc gia cũng đưa ra những ràng buộc tương tự đối với lưu học sinh tại đất nước mình. Chỉ như vậy, “Đường lên đỉnh Olympia mới góp phần tích cực tạo nên những thế hệ thanh niên Việt Nam giỏi giang, tự tin, năng động, sẵn sàng học tập và làm việc vì sự phát triển lớn mạnh của đất nước Việt Nam thân yêu” như thông tin từ website của chương trình.